Tajemnice Warszawy » II Wojna Światowa

A to ciekawe :)

Greger Mikaelsen — Sat, 07 Nov 2009 13:07:12 +0000

Polska Kronika Filmowa relacjonowała w 1969 lądowanie na Księżycu, co ciekawe było też przypomnienie Powstania Warszawskiego

KL Warschau, historia zapomnianego obozu -konferencja

Greger Mikaelsen — Sat, 16 May 2009 12:08:00 +0000

15 maja 2009 na Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie odbyła się współorganizowana z Instytutem Pamięci Narodowej konferencja naukowa KL Warschau, historia zapomnianego obozu.
Konferencja podzielona była na dwie sesje. Pierwszą prowadzili prof. Ryszard Bender i prof. Wiesław Jan Wysocki. Drugą ks. prof. Waldemar Chrostowski i dr. hab. Jan Żaryn, prof. UKSW.

Z prof. dr. hab. Wiesławem J. Wysockim, historykiem z Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego, rozmawia Jacek Dytkowski

Dlaczego UKSW zdecydował się zorganizować konferencję o KL Warschau?
- Temat KL Warschau jest tematem żywym, a właściwie historia najnowsza ma ich wiele. Trudno, żeby uniwersytet w Warszawie nie interesował się tym, co dotyczy tego miasta. Więc jest to naturalna powinność. Myślę, że niezależnie od problemów emocjonalnych, które towarzyszą tej sprawie, musimy, po pierwsze, badać źródła, zbierać różnego rodzaju dokumentację po to, żeby świadomość tego faktu, który miał miejsce w okresie wojny, a także w czasach powojennych, komunistycznych – bo to też musimy pamiętać – nie wymazać. Pamiętajmy, jakie były początki. Kiedy w ogóle pojawiła się sprawa KL Warschau, negowano ten fakt, kiedy okazało się jednak, że dokumentacja niemiecka potwierdza jego istnienie, przyznano w końcu rację. Ale dzisiaj ciągle jeszcze jest problem, jaki obóz miał charakter.

Skąd te kontrowersje?
- Sytuacja, gdzie wiele problemów jest nieznanych, świadczy po prostu o ich zaniedbaniu przez tyle lat. Dlatego ci, którzy są tak emocjonalnie związani z tą sprawą, zwłaszcza byli więźniowie i ich środowiska, reagują w ten sposób, bo mają poczucie zniecierpliwienia, tego dramatyzmu sytuacji, że właściwie są spychani na margines i traktowani jako trochę „dzisiejsze oszołomy”, wpychające się w naszą piękną perspektywę ze swoją bolesną przeszłością czy obolałym doświadczeniem. Niezależnie od tych wszystkich elementów chcemy także wiedzieć, jakie okoliczności towarzyszyły funkcjonowaniu tego obozu.

Jakie nadzieje wiąże Pan z tym seminarium? Na spotkaniu mówiono o konieczności upamiętnienia ofiar KL Warschau…
- Przede wszystkim upamiętnienie ofiar obozu powinno dawno być dokonane w momencie, kiedy w ogóle pojawia się sprawa, że obóz faktycznie istniał. Natomiast dzisiaj też jest wiele innych problemów, po prostu niewyjaśnionych. Upamiętnienie dla nas tutaj na tej sesji jest jakby elementem zupełnie gdzieś tam odległym. Dla nas ważniejsze jest ustalenie faktograficzne. Należy odpowiedzieć na pytanie: jakie miejsce zajmuje w historii okupacyjnej Warszawy i okresu powojennego okupacji sowieckiej, komunistycznej – te poszczególne elementy stanowiące wcześniej KL Warschau, a później obóz komunistyczny. Chodzi o to, żeby wyjaśnić to, co można dziś ustalić.

Dziękuję za rozmowę.

Nasz Dziennik

17 stycznia 1945

Greger Mikaelsen — Sat, 17 Jan 2009 15:22:00 +0000

17 stycznia 1945 roku Armia Czerwona wraz z podległym jej wojskiem polskim wkracza do zburzonego po Powstaniu Warszawskim miasta. Walki o opanowanie miasta trwały zaledwie kilka godzin, bowiem dowództwo niemieckie obawiając się okrążenia wycofało większość swoich sił ze stolicy. Za PRL wydarzenie to świętowano jako wyzwolenie.

Zamek Królewski w latach 1939-45

Greger Mikaelsen — Fri, 21 Nov 2008 18:26:00 +0000

Kiedy 12 września 1939 roku Warszawa została zamknięta pierścieniem znacznie wzrosła intensywność działania artylerii i lotnictwa. Pomimo znacznych zniszczeń miasta do 17 września Zamek i cała okolica Starego Miasta nie zostały uszkodzone.

Tego dnia rozpoczęło się intensywne bombardowanie pociskami zapalającymi. Spalił się dach nad Katedrą, kilka budynków przy ulicy Piwnej oraz dom przy Jezuickiej 6. Ostrzeliwanie prowadzono także z rejonu Grochowa. W jednej z gazet zamieszczono fotografię Hitlera obserwującego zniszczenia przez lornetkę z jednej z wierz kościoła na Gocławku. Celem ostrzału był Zamek Królewski, Hitler osobiście wydał rozkaz zniszczenia polskiej państwowości.

Na Zamku zapaliły się dachy, najpierw skrzydło wschodnie, następnie pozostałe. A także hełmy wierz Zygmuntowskiej i Władysławowskiej. Niezwłocznie rozpoczęto akcję ratunkową. Z powodu słabego ciśnienia w hydrantach wodę noszono na poddasze kubłami. W czasie tej akcji zginęło wielu ludzi, m.in. kustosz Zamku Kazimierz Brokl.

W ratowaniu uczestniczyli z rozkazu prezydenta Starzyńskiego pracownicy Wydziału Technicznego: Antonii Olszewski, Wilhelm Henneberg, Stanisław Lasota i inni. Dyrektor Muzeum Narodowego Stanisław Lorentz zorganizował grupę specjalistów, która ewakuowała z Zamku cenniejsze obrazy, rzeźby i inne dzieła sztuki.

Pożar strawił dachy i hełmy, jednak dzięki akcji ratowniczej nie przedostał się nawet na najwyższe, drugie piętro. Wyjątkiem była Sala Balowa, na którą spadł dach i strop. Nie było nad nią żelbetowych, wykonanych w okresie międzywojennym wzmocnień. Poza tym stan innych pomieszczeń był zadowalający.

Wkroczenie wojsk niemieckich

Wraz z nim rozpoczął się drugi etap niszczenia Zamku. Władze wydały zakaz remontów i rozpoczęły wywożenie wszelkich ruchomości. 10 października Hans Frank dał przyzwolenie na rabunek i dewastacje. Już wówczas zapadła decyzja o całkowitym zniszczeniu budynku. 4 listopada Frank zapisał w swoim dzienniku „ Führer aprobował pracę gubernatora generalnego w Polsce, a szczególnie zniszczenie zamku królewskiego w Warszawie i decyzję o nieodbudowania tego miasta”.Systematyczne prace podjęto już w listopadzie. W nowej, przebudowanej i niemieckiej Warszawie teren ten przeznaczono na zieleń. Wojskowa jednostka saperska rozpoczęła wiercenie otworów na ładunki wybuchowe. Jednocześnie wymontowywane elementy wyposażenia zwożono do różnych przechowalni w całym mieście, proceder ten zakończył się w styczniu 1940. Na początku lutego Zamek był gotowy do wysadzenia.Podczas demontażu sporządzono obszerną dokumentację zbiorów. Zdjęcia z demontażu przekazano za granicę, potem ukazały się w prasie zachodnioeuropejskiej i amerykańskiej. Była to jedna z przyczyn, dla której zaniechano wysadzania Zamku. Inna hipoteza mówi, że siła eksplozji materiałów wybuchowych uszkodziłaby Most Kierbedzia i przylegający bezpośrednio do Zamku Wiadukt Pancera. Na początku lutego usunięto kable i ładunki. Zamek w takim stanie przetrwał do końca okupacji.

Powstanie Warszawskie i ostateczna zagłada

Zamek stał się niemiecką bazą wypadową do ataków na Stare Miasto. Wówczas zburzono północno-zachodnie skrzydło Zamku. W pierwszych dniach grudnia 1944 założono ponownie ładunki, które następnie odpalono…

Niektóre tylko fragmenty ocalały, utrzymał się w pełnej wysokości narożnik elewacji saskiej od strony Wisły z przylegającymi otworami okiennymi. Górne okno, pokoju, w którym mieszkał Stefan Żeromski. Pozostał do wysokości pierwszego piętra narożnik południowo-zachodni. Przetrwały zamkowe mury poniżej poziomu parteru –podziemia gotyckie oraz dolna część Wieży Grodzkiej. Ocalała w złym stanie długa sala Biblioteki Królewskiej nad bocznym skrzydłem pałacu Pod Blachą. Przechowały się fragmenty wyposażenia przewiezionego do Muzeum Narodowego.

Bibliografia:
Drozdowski M, Zachorski A. Historia Warszawy, Warszawa 1972
Gieysztor Aleksander, Zamek Królewski w Warszawie, Warszawa 1973.
Walkowski Zygmunt, Kiedy zburzono Zamek Królewski w Warszawie