Emancypacja Żydów -początki

Ludność żydowska uległa zwiększeniu, dochodząc w 1805 r. do ok. 12 tys. W 1799 roku zniesiono zakaz osiedlania się jej w Warszawie. Dwa lata wcześniej liczba Żydów wynosiła 7688, zwiększenie tej liczby wiązało się z zalegalizowaniem pobytu przebywających dotąd nielegalnie, a także z napływu nowych osadników. Przybysze musieli tylko opłacać stosowne podatki oraz przyjąć narzucone sobie nazwiska o niemieckim brzmieniu, co wiązało się zarówno z pewnymi zamiarami germanizacyjnymi, jak i porządkowymi. Nadawane dziedziczne nazwiska miały czasem śmieszne, a nawet uwłaczające (bądź makabryczne) brzmienie i znaczenie. Twórcą takich humorystycznych nazwisk był pracownik administracji miejskiej Ernest Teodor Amadeusz Hoffman, znany pisarz i kompozytor.
Żydzi za czasów pruskich uzyskują też swoją pierwszą synagogę, w której gromadziła się elita postępowa mówiąca literackim niemieckim językiem a chodząca w strojach warstwy zamożniejszej. Stąd też i synagogę nazywano powszechnie „niemiecką”. W 1799 r. otwarto przy Nowolipiu szpital Starozakonnych. Ludność chrześcijańska patrzyła na nich niechętnie, dochodziło też czasem do awantur. Tak np. w czasie procesji w oktawę Bożego Ciała w 1804 r. wszczęły się rozruchy, pospólstwo zniszczyło sklepy na Pociejowie i w podwórzach pałacu Jabłonowskich. W 1806 przy ulicy Okopowej powstał kolejny, drugi cmentarz wyznania mojżeszowego. Pierwszy cmentarz żydowski założono w średniowieczu poza murami miasta, w rejonie obecnego hotelu Bristol. Nekropolia ta funkcjonowała do czasu wypędzenia Żydów z Warszawy na przełomie XV i XVI wieku. Po jej zamknięciu Żydzi z Warszawy i okolic chowani byli w Sochaczewie, Węgrowie i Grodzisku Mazowieckim.
Głównym ośrodkiem handlu żydowskiego jest ulica Senatorska i pałac Pociejowski. Uciążliwy miał się okazać przepis o wysiedlaniu Żydów ze Śródmieścia. Inicjatywa wyszła z pruskiego magistratu na który naciskali kupcy niemieccy i polscy.

W lipcu 1806 r. zarządzono usuwanie ich ze Starego i Nowego Miasta, Krakowskiego Przedmieścia, Długiej, Miodowej, Senatorskiej i Trębackiej oraz z przecznic tych ulic. Dotyczyło to zarówno mieszkańców jak i sklepów, Żydzi mieli się wyprowadzić do Wielkiej Nocy 1808 roku.

Bibliografia:
Bystroń J. S. -Warszawa. Warszawa 1977.
Drozdowski M. M, Zahorski A. -Historia Warszawy. Warszawa 1981.
Kieniewicz Stefan -Warszawa w latach 1795-1914. Warszawa 1976.

Podobne wpisy

You can leave a response, or trackback from your own site.

Leave a Reply

Powered by WordPress | Free WordPress News Theme by Free WordPress Themes | Thanks to Premium Themes and WordPress 3 Themes