Apel Obywatelskiego Komitetu Odbudowy Zamku Królewskiego w Warszawie

20 stycznia 1971 roku na spotkaniu z przedstawicielami środowisk twórczych I Sekretarz Komitetu Centralnego PZPR, Edward Gierek, wyraził pozytywny stosunek do odbudowy Zamku Królewskiego w Warszawie.

Niezwłocznie powołano Obywatelski Komitet Odbudowy Zamku Królewskiego w Warszawie. 26 stycznia na jego pierwszym posiedzeniu wydano Apel do społeczeństwa o wspólny wysiłek w dziele odbudowy, który jest dokumentem podstawowym etapu prac.

Rodacy ! Polki i Polacy w kraju i na obczyźnie !

Warszawiacy żyjący w odrodzonej Stolicy !

Warszawiacy rozsiani po całej Polsce !

Warszawiacy mieszkający w różnych krajach świata !

Obywatelski Komitet Odbudowy Zamku Królewskiego w Warszawie zwraca się do Was wszystkich z serdecznym apelem:

Zamek Królewski będzie odbudowany. Podniesiemy go z ruin wspólnym, narodowym wysiłkiem. W tym wielkim dziele nie może zabraknąć nikogo, kto czuje i myśli po polsku. Przez siedem stuleci Zamek Królewski wznosił się dumnie nad wiślaną skarpą. Przez blisko pół tysiąca lat był świadkiem wielkich wydarzeń historycznych, symbolem więzi narodowej. Tu obradowały sejmy Rzeczypospolitej. Tutaj zrodziła się myśl o Komisji Edukacji Narodowej – pierwszym w Europie ministerium powszechnej oświaty. W Zamku uchwalona została wielkopomna Konstytucja 3 Maja i tu mieściły się najwyższe władze Rzeczypospolitej. Na Zamku składano trofea zwycięskich bitew, tutaj wielkim blaskiem jaśniał majestat Rzeczypospolitej.

Zamek dzielił losy narodu w dobrym i złym. Wszystkie najazdy przynosiły mu zniszczenia i powodowały ofiary. Podczas manifestacji narodowych ludu Warszawy przed powstaniem styczniowym, opodal zamkowych murów lała się polska krew.

U samego progu minionej wojny, w tragiczną „czarną niedzielę” 17 września 1939 roku od bomb i pocisków artyleryjskich najeźdźcy hitlerowskiego Zamek stanął w ogniu. W pierwszych miesiącach okupacji został został przez wroga doszczętnie obrabowany i zdewastowany, a w przeddzień wyzwolenia, w grudniu 1944 r. okupanci ruiny Zamku wysadzili w powietrze.

Najeźdźca niszczył nie tylko wypalone mury, chciał unicestwić po wsze czasy Zamek jako symbol niepodległości i państwowości polskiej. Pragnął pozbawić nas na zawsze wielkiego dokumentu trwałości, niezawisłości i dumy narodu polskiego.

Rodacy !

Są wartości materialne i są takie, których zważyć i zmierzyć niepodobna. Zamek był i będzie nie tylko najstarszym – dzięki ocaleniu i zachowaniu autentycznych fragmentów dzieł sztuki i pamiątek historycznych – gmachem w Warszawie, ale przede wszystkim stanie się, jak był w ciągu wieków minionych, pomnikiem łączącym przeszłe, współczesne i przyszłe pokolenia Polaków, świadectwem ciągłości narodowych dziejów.

W obecnym okresie świadomi jesteśmy tego, że podejmując dzieło odbudowy Zamku w Warszawie, spełniamy od dawna wyrażaną wolę społeczeństwa polskiego. Wszyscy zgodnie – Polacy w kraju i Polacy rozproszeni po świecie – pragniemy podnieść z gruzów zniszczoną przez wroga wielką historyczną pamiątkę – symbol trwałości i jedności narodu.

Rodacy !

Zamek w Warszawie wzniesiemy naszym wspólnym wysiłkiem – wysiłkiem całego narodu. Nie jest to dzieło łatwe. Odtworzenie Zamku w całym jego dawnym kształcie zewnętrznym i wewnętrznym, w całej jego świetności – jest zadaniem niemal bez precedensu. Od dawna już gromadzona jest dokumentacja, pieczołowicie przechowywane wszystko to, co pozostało z historycznego gmachu. Obywatelski Komitet Odbudowy Zamku Królewskiego w Warszawie zwraca się do wszystkich Polaków w kraju i na świecie o powszechny udział w tym wielkim dziele. Odbudujemy Zamek własnymi środkami zebranymi przez społeczeństwo i naszą własną pracą. Niech każdy wzniesie po cegle, a razem stworzymy z odbudowanego Zamku nowy wielki symbol narodowej jedności. Niech każda złotówka będzie symbolem przywiązania do tradycji narodowych i poczucia więzi narodowej wszystkich Polaków.

Wbrew wszelkim dziejowym burzom i nawałnicom, nad wiślaną skarpą znów wzniesie się w górę pomnik naszej niezawisłej państwowości – Zamek Królewski.

Warszawa, styczeń 1971 rok

Obywatelski Komitet Odbudowy Zamku Królewskiego w Warszawie

Apel Komitetu znalazł szeroki odzew w kraju i zagranicą. Oprócz wpłat i ofiar materialnych napływały również liczne zobowiązania i propozycje bezpośredniego wkładu pracy. Był to ważny czynnik mający wpływ na szybkość prac.

Wskazówka bibliograficzna:
Gieysztor Aleksander, Zamek Królewski w Warszawie, Warszawa 1973. s. 222-224

Podobne wpisy

You can leave a response, or trackback from your own site.

Leave a Reply

Powered by WordPress | Free WordPress News Theme by Free WordPress Themes | Thanks to Premium Themes and WordPress 3 Themes